این روزها سخنرانی ریاست محترم جمهور در سازمان ملل و برخی اظهارنظرهای پس از آن، موجی از بحث‌های سیاسی در کشور ایجاد کرده است. در حالی که بالا بردن عکس رهبر شهید در سازمان ملل، صدای عزت و اقتدار ملت ایران را به گوش جهانیان رساند، اما برخی نکات مبهم در سخنان ایشان، ضرورت تحلیل دقیق و مطالبه‌گرانه را دوچندان می‌کند.

در همین راستا، خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی بلاغ گفتگویی تفصیلی با حجت‌الاسلام حسین مقدس، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، انجام داده است که در ادامه می‌خوانید.

بلاغ: با توجه به سخنرانی اخیر ریاست‌جمهور در سازمان ملل، ارزیابی کلی شما از این سخنرانی و بازتاب‌های آن چیست؟

مقدس: بسم الله الرحمن الرحیم. این روزها یکی از مهمترین اخباری که در کشور مطرح شده، سخنرانی ریاست محترم جمهور در سازمان ملل بوده که موجی از شادی را در میان مردم و دوستداران انقلاب بعد از شهادت امام عزیز به وجود آورده است. البته برخی سخنانی که ایشان با رسانه‌های دنیا داشتند، در آن برخی نکات مبهم وجود دارد که باید بررسی و روشن گردد.

اینکه در سازمان ملل عکس رهبری با دستان ریاست جمهوری بالا برده می‌شود و صدای پرصلابت مردم ایران به گوش دنیا رسانده می‌شود، همان سازمانی که زمانی خود رهبری شهید در زمان ریاست جمهوری خویش صدای قدرت و بزرگی مردم ایران و ظلم و تعدی ایادی استکبار به خصوص آمریکا و اسرائیل را به مردم دنیا رساندند، جای تقدیر دارد. همه می‌دانیم که بسیاری از کشورهای دنیا اسیر و تابع بی‌چون و چرای آمریکا هستند و بدون اذن آمریکا حتی جرعه‌ای آب نمی‌نوشند، اما با سخنان ریاست جمهوری در سازمان ملل به یاد سخن امام امت رضوان الله تعالی علیه می‌افتیم که فرمود: «ملتی که شهادت دارد اسارت ندارد.»

آری، در تبعیت کورکورانه بسیاری از کشورها از آمریکا، آنها اسارت و نوکری خود را به آمریکای جنایت‌کار ثابت نمودند، ولیکن جمهوری اسلامی به رهبری رهبران الهی همچون امام امت، امام شهید و امام حیّ و حاضر خویش، سیادت و بزرگی خویش را به دنیا نشان داده است. تردیدی نیست که قلوب بسیاری از مردم منطقه و جهان با ایران است، هرچند با رعب و ترسی که یزید و عبیدالله زمان در دل برخی از دولتمردان افکنده است، شمشیرشان را نیز بر علیه ما از نیام بیرون کشیدند.

بلاغ: در سخنان ریاست محترم جمهور، برخی محکمات و برخی متشابهات وجود دارد. منظور شما از این تقسیم‌بندی چیست و چه نکاتی باید روشن شود؟

مقدس: در سخنان ریاست محترم جمهور برخی محکمات و برخی متشابهات وجود دارد که با ارجاع متشابه به محکمات باید نکات مبهم و مجمل روشن گردد. به طور مثال، اصرار بر مذاکره با دشمن در حین جنگ و زمانی که می‌توانستیم پیروز میدان باشیم، به چه معنا می‌باشد؟!

مگر نه این است که امام شهید بارها مذاکره با آمریکا را بی‌فایده دانستند؟! مگر این سخن امام شهید را از یاد برده‌اند که فرمود: «مذاکره‌ی با آمریکا هیچ تأثیری در رفع مشکلات کشور ندارد؛ این را باید ما درست بفهمیم. این‌جور به ما وانمود نکنند که اگر نشستیم پشت میز مذاکره با آن دولت، فلان مشکل یا فلان مشکل حل می‌شود؛ نخیر، از مذاکره‌ی با آمریکا هیچ مشکلی حل نمی‌شود. دلیل: تجربه.»

مگر رهبر شهید نفرمودند که «مذاکره با آمریکا هوشمندانه، عاقلانه و شرافتمندانه نیست»؟ پس چرا عده‌ای ملتمسانه دنبال مذاکره هستند؟

به نظر می‌رسد تنها یک وجه توجیه وجود دارد که ما بتوانیم با گفتگو حق خودمان را از دشمن بستانیم، و الا اگر در قالب گفتگو قرار باشد امتیاز بدهیم و طرف مقابل هیچ حرکت مثبتی از خود نشان ندهد، همانطور که در مذاکرات قبل نیز همین وجه بوده، ما هیچ سودی از مذاکرات نمی‌بریم.

آمریکایی‌ها نشان دادند که حاضر به امتیاز دادن نیستند و اگر هم در این مدت به ظاهر تمایل به گفتگو نشان دادند، برای خرید زمان بود که بتوانند برخی مشکلات خود را حل نمایند.

 
بلاغ: برخی از زبان ریاست جمهوری سخن از صلح با دشمن زده می‌شود. آیا این صلح با دشمنی که رهبر ما را به شهادت رسانده، قابل توجیه است؟

مقدس: برخی افراد در داخل کشور و حتی از زبان ریاست جمهوری نیز سخن از صلح با دشمن زده می‌شود، اما باید دانست که این صلح به چه معنا می‌باشد؟

آیا می‌توان با دشمنی که با تمام جهات خواهان جنگ و نابودی شماست مصالحه کرد؟ آیا با دشمنی که رهبری ما و ولی فقیه زمان را به شهادت رساندند، می‌توان از در صلح و دوستی سخن به میان آورد؟

آیا ریاست محترم جمهور که خود در سازمان ملل سخن از ایستادگی مردم مبعوث شده در برابر دشمنان را به زبان می‌آورند، سخن انتقام این مردم را نمی‌شنود و یا نمی‌بیند؟ آیا این درست است که ایشان می‌گویند ما خواهان انتقام از ترامپ نیستیم؟

آیا نرمش قهرمانانه امام مجتبی علیه‌السلام در برابر معاویه را می‌توان صلحی از سوی امام دانست یا این که برخی جهّال بر امام تحمیل کردند؟! شاید بتوان گفت در شرائط اضطرار بتوان به دشمن به صورت موقت امتیاز داد، اما این حرکت نباید به معنای نابودی ارزش‌های دین و انقلاب باشد.

بلاغ: با توجه به سیره امیرالمؤمنین علیه‌السلام، چه معیارهایی برای مذاکره و صلح با دشمن وجود دارد؟

مقدس: باید دانست پیشنهاد و یا پذیرش صلح به معنای اعتماد کامل و ساده‌لوحانه به دشمن نیست. امام علی علیه‌السلام پس از توصیه به پذیرش صلح به مالک اشتر، نسبت به مکر احتمالی هشدار می‌دهند:

«وَ لَکِنِ الْحَذَرَ کُلَّ الْحَذَرِ مِنْ عَدُوِّکَ بَعْدَ صُلْحِهِ، فَإِنَّ الْعَدُوَّ رُبَّمَا قَارَبَ لِیَتَغَفَّلَ؛ اما کاملاً از دشمن بعد از صلح بر حذر باش؛ زیرا دشمن گاهی نزدیکی می‌کند تا غفلت ایجاد کند.»

بنابراین اگر مذاکره و صلح انجام شود، نباید به دشمن اعتماد کامل داشت؛ زیرا ممکن است فریب و نیرنگی در کار باشد. بعد از توافق با دشمن باید هوشیار بود و در صورت انجام اقدامی خلاف توافق، برخورد قاطعانه با دشمن داشت.

حضرت در خطبه ۱۲۴ نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «تا زمانی که می‌توان با صلح و آشتی کار را پیش برد، به جنگ رو نیاورید». اما این مذاکره، مشروط به عدالت و عزت است و نباید تلقی به تسلیم و کوتاهی از اصول شود.

چنانکه در نامه ۵۳ حضرت به مالک توصیه می‌کنند که تحت هیچ شرایطی در تعاملات سیاسی نباید به دشمن اجازه برتری داده شود.

یکی از ویژگی‌های برجسته مذاکرات امیرالمؤمنین، پیوست‌های منطقی و استدلال‌های قاطعی بود که حجت را بر همگان تمام می‌کرد. حضرت در مکاتبات گوناگون با معاویه و خصوصاً در نامه ۲۸ با استناد به آیات قرآن و سیره نبوی، معاویه را به خاطر شرارت و نقض عدالت در جامعه مورد نقد جدی قرار داده است؛ چنین رویکردی در دیپلماسی، دشمن را به چالش کشیده و افکار عمومی مردم را روشن کرده است.

امام در حکمت ۴۶ می‌فرماید: «با دشمن خود به احتیاط رفتار کن؛ حتی اگر به ظاهر دوست شد». همچنین در خطبه قاصعه حضرت به زیبایی می‌فرمایند که «دشمن در برابر تو به خواب نمی‌رود. پس تو نیز برای او بیدار باش».

در جایی دیگر به فرزندش امام حسن (علیه السلام) می‌فرماید: «لا تَدْعُوَنَّ إِلَى مُبَارَزَةٍ، وَ إِنْ دُعِیتَ إِلَیْهَا فَأَجِبْ، فَإِنَّ الدَّاعِیَ إِلَیْهَا بَاغٍ، وَ الْبَاغِیَ مَصْرُوعٌ؛ هرگز کسى را به مبارزه دعوت مکن (و آغازگر جنگ مباش) ولى اگر کسى تو را به مبارزه فراخواند اجابت کن (و در جهاد با دشمن سستى مکن) زیرا دعوت کننده به مبارزه ستمکار و ستمکار در هر حال مغلوب است.»

این سخنان بیانگر آن است که در مذاکرات میان ایران با آمریکا هیچ گونه اعتمادی به طرف مقابل نمی‌توان داشت و می‌تواند به معنای حفظ آمادگی برای هرگونه بدعهدی باشد. مگر در برابر جنگ اسرائیل و آمریکا قرار بر آتش‌بس نشد؟ پس چرا بارها نقض عهد کردند و در حین گفتگو و مذاکره جنگ را شروع نمودند و رهبر عزیزمان را به شهادت رساندند؟!

این همان مکری است که هیچ گاه نباید از آن غفلت ورزید و جای تعجب است که برخی از این امور درس عبرت نمی‌گیرند و باز می‌خواهند به دشمن اعتماد کنند!!
 
بلاغ: با توجه به اینکه مذاکرات باید با اذن ولی فقیه باشد، آیا حرکت کنونی اصرار بر مذاکره، مقبولیت و مشروعیت لازم را دارد؟

مقدس: به نظر می‌رسد حرکتی که اصرار بر مذاکره با دشمن دارد، در وضعیت کنونی نه مقبولیت عمومی مردم مبعوث شده را دارد و نه مشروعیت را. چرا که این مذاکرات باید با اذن ولی جامعه و رهبری باشد و کسی نمی‌تواند بدون اذن رهبری دست به چنین اقدامی بزند. حال آیا این افراد که به جای مقاومت عزتمندانه به مذاکره ملتمسانه روی آوردند، می‌توانند بگویند این اذن را دارند؟

به فرموده امام امت رضوان الله تعالی علیه، ولایت فقیه استمرار حرکت انبیاء و ائمه هست، لذا تبعیت از رهبری فقط مخصوص پیامبر اسلام و یا ائمه معصومین علیهم السلام نیست، بلکه اکنون نیز همگان باید خود را تابع محض فرامین ولی فقیه زمان بدانند و مراقب باشند بر خلاف دستورات او کاری را انجام ندهند.

بلاغ: با توجه به وضعیت جنگ و توطئه‌های دشمن، وظیفه مسئولان و مردم در شرایط کنونی چیست؟

مقدس: باید بدانیم که اکنون در وضعیت جنگ هستیم و نمی‌توانیم از این امر غافل باشیم. دشمن مترصد فرصتی دیگر است که باز بتواند مانند گذشته ضربه‌ای بزند. به این دشمن نمی‌توان اعتماد کرد، لذا به جای اصرار بر انجام اشتباهاتی که در گذشته انجام دادیم، باید به فکر تقویت بنیه درونی و اتحاد مقدسی باشیم که رهبری دستور دادند. هر سخن و یا حرکتی که نشان از ضعف باشد، ممنوع است.