• تاریخ انتشار : 1401/03/07 - 11:40
  • تعداد بازدید : 50
  • زمان مطالعه : 8 دقیقه
عضو هیأت علمی دانشکده علوم قرآنی ملایر

نقش حساس والدین در تربیت فرزندان

به گزارش خبرنگار ایحا از ملایر،حجت الاسلام والمسلمین دکتر حسین مقدس در گفتگو با خبرنگار هگمتانه در مورد تربیت فرزندان گفت: برای بررسی نقش والدین و نهادهای مسؤول در تربیت فرزندان صالح، به نظرم از مهمترین مواردی که در دوران معاصر باید به آن دقت کرد و به سادگی نمی‌توان از کنار آن گذشت این است که باید یک تعریفی از خود واژه تربیت داشته باشیم. چون وقتی بحث از تربیت انسان مطرح می‌شود باید ببینیم نسبت به انسان که او را اشرف مخلوقات میدانیم چه تربیتی در مورد او مد نظر است.

وی افزود: اگر بخواهیم تعریف درستی در مورد واژه تربیت داشته باشیم باید بدانیم تعاریف متعددی از سوی اندیشمندان مسلمان و اندیشمندان غرب صورت گرفته است. تربیت درست مورد نظر ما که از نظر دین مبین اسلام است، این است که انسان موجودی است که قابلیت‌ها و توانایی‌هایی که در درونش بالقوه وجود دارد، این قابلیت‌ها و توانایی‌ها در جریان تربیت آشکار می‌شود و به تعبیر دیگر بسیاری از آنچه در درون انسان نهفته است وقتی آشکار می‌شود که بخواهد خودش را نشان بدهد و این را در سایه تربیت نشان میدهد.
استاد حوزه و دانشگاه گفت: و لذا تربیت میتواند عبارت باشد از پرورش دادن، و به تعبیر استاد شهید مطهری استعدادهای درونی را که بالقوه در یک موجود است به فعلیت برسانیم.

حجت الاسلام مقدس افزود: پروراندن یا پرورش دادن همان تربیتی است که در مورد انسان به کار می‌برند که البته می‌توان در مورد انسان و هم در مورد غیر انسان واژه تربیت را به کار برد اما به تعبیر استاد شهید مطهری واژه اخلاق را در مورد انسان به کار می‌بریم چون یک بار ارزشی خاصی دارد.
وی اظهار کرد: همچنین به تعبیر حضرت امام راحل در تربیت انسان یک نکته است که نباید از آن غفلت کرد و آن این که انسان عصاره همه موجودات و فشرده همه عالم است و این عصاره را به فعل تبدیل می‌کند و همچنین از نظر امام راحل انسانی که موجود الهی بشود تمام صفات حق تعالی را در خودش دارد و جلوه گاه نور مقدس حق تعالی می‌شود.
وی با بیان این که تربیت از دیدگاه اسلام پرورش ظهور استعدادها و به فعلیت درآوردن آنهاست، گفت: انسان‌ها همانند معادنی مانند طلا و نقره هستند که باید آنها را کشف و به کار گرفت و تمام ما انسان‌ها این شأنیت را داریم که از بالقوه بودن به فعلیت برسیم و این قطعاً در سایه سار تربیت خود را نشان می‌دهد.

رسیدن به کمال الهی در سایه تربیت صحیح
دکتر مقدس افزود: برخی هم گفتند تربیت عبارت است از هدایت و اداره آن جریان نمایی بشر به منظور جهت دادن به هدف کمال خود که باید انسان را هدایت کرد و ساخت تا به کمال بینهایت برسند که قطعاً در این تربیت اراده و اختیار هست یعنی این شکل از تربیت به گونه‌ای نیست که با اکراه و اجبار بوده باشد بلکه با اختیار و اراده می‌تواند خود را رشد داده و به کمال برساند و آن کمال، رسیدن به خدای متعال است.

 
نقش حساس خانواده در تربیت فرزندان
حجت الاسلام مقدس در خصوص نقش خانواده در تربیت فرزند گفت: انسان در مرتبه اول در خانواده به عنوان فرزندی تعبیر می‌شود که در کنار والدین خود قدم‌های بزرگی را یکی پس از دیگری بر می‌دارد و حرکت می‌کند و با هر حرکتی که انجام می‌دهد خود را به مقصد مقصود می‌رساند در این راستا محیط خانواده قطعاً نقش سازنده و مستقیم در تربیت فرزندان به عنوان آینده سازان نظام کشور دارد.
وی با بیان این که برخی از روانشناسان معتقدند در شکل گیری انسان و تکوّن شخصیت او سه عامل وراثت، محیط زندگی و نفس و ذات خود فرد خیلی مهم هستند، یعنی تلاش خود فرد در تکوین شخصیت اش بسیار اثرگذار است گفت: در مسئله وراثت با پدر و مادر یا اجدادی مواجه هستیم که برخی از صفات آنها به طور خواسته یا ناخواسته به فرزندان منتقل می‌شوند.
وی تأکید کرد: قطعاً برخی صفات از والدین یا اجداد به فرزند منتقل می‌شود که اگر مثبت بودند می‌توان آن را تقویت کرده و موجب رشد او شود و یا اگر صفات نادرستی بوده دیگر اینجا بحث اخلاق و تهذیب نفس مطرح می‌شود و انسان با تهذیب به نفسی که از خود نشان می‌دهد خود را از آن صفات نادرست دور نگه می‌دارد.

 
تربیت فرزند از زمان قبل از تولد شروع می‌شود
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: در مسئله وراثت، نقش والدین به خوبی آشکار است و این نقش نه از زمان تولد، بلکه از قبل از تولد شروع می‌شود.
حجت الاسلام مقدس افزود: به این نکته باید دقت کرد که فکر می‌کنیم فرزندی که متولد شد تازه مسؤولیت تربیت به عهده والدین می‌شود در حالی که تربیت، قبل از تولد است چه در بحث غذای حلال و چه در موارد دیگر.
وی با اشاره به آیه 64 سوره مبارکه اسرا که می‌فرماید: " وشارکْهمْ فی الْأمْوال والْأوْلاد" و مشارکت شیطان در اموال و و اولاد آدم گفت: در برخی روایات آمده است که اگر والدین تصمیم بر داشتن فرزندی دارند باید ابتدا طهارت ذهن داشته باشند و اگر در آیات قرآن کریم به نقش شیطان و شرکت در اموال و اولاد اشاره شده، در جاییست که مرد و زن خیال نادرستی داشته و طهارت ذهن خوبی ندارند و شیطان در نطفه آنها شرکت می‌کند به عنوان مثال اگر کسی بد زبان و فحّاش بود و قصد فرزند نیز داشت و نطفه‌ای تشکیل داد که دارای ویژگی‌های بد زبانی است، ناخواسته این خصوصیات را به فرزندش منتقل کرده است.
استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: لذا اگر بخواهیم صاحب فرزندان صالحی باشیم باید تربیت آنها را قبل از انعقاد نطفه شروع کنیم که این‌ها احکام خاص خود را دارد و اینجا فقط اشاره بر این شد که نشان دهد که تربیت فرزند نه از تولد بلکه قبل از انعقاد نطفه است.
حجت الاسلام مقدس در ادامه به نقش محیط بر تربیت فرزندان اشاره کرد و گفت: محیط منطقه‌ای است که فرزند در آن زندگی می‌کند و اگر احساس شود محیط زندگی سالم نیست باید طبق آیه قرآن از آنجا هجرت کرد اگر در محیطی نمی‌توان ایمان را نگه داشت یا فرزندان صالحی تربیت کرد باید به جای دیگری هجرت کرد و محیط زندگی را عوض کرد و به منطقه‌ای رفت که بشود راحت زندگی کرده و دین خود را حفظ کرد مسئله محیط قطعاً در تربیت ما و فرزندان ما اثر گذار است.

 
بهره گیری از نیروی عقل برای تشخیص درست از نادرست
وی در خصوص نقش خود فرد نیز گفت: بحث دیگر در مورد تربیت، ذات خود فرد است و باید گفت خداوند متعال به هرکس توانمندی‌ها و همچنین عقل داده است که با شعور و درک خود می‌تواند خوبی‌ها و بدی‌ها را تشخیص دهد که فرد با تشخیص درست از نادرست میتواند در مسیر درست قرار گیرد نقش والدین در این میان بیشتر مطرح است.
استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به اهمیت نقش خانواده گفت: در فرمایش امام علی علیه السلام در نهج البلاغه که مسؤولین مملکت را از کسانی انتخاب کنید که دارای خانواده اصیل و عفیف باشند نشان می‌دهد که نجابت و اصالت خانواده به فرزند منتقل می‌شود و این نکته بسیار مهمی است که کشور را به دست چه کسانی می‌خواهیم بسپاریم و چه کسانی متولی امور مردم می‌خواهند باشند افرادی که با لقمه حلال بزرگ شدند و بر سر سفره قرآن و اهل بیت ارتزاق کردند و تربیت آنها برخاسته از شریعت است یا نه افراد منحرفی هستند.

 
لزوم استفاده صحیح از فضای مجازی و شناخت آسیب ها
وی با اشاره به گسترش فضای مجازی در جامعه گفت: اکنون با فراوانی فضای مجازی از ماهواره و شبکه‌های اینترنتی گرفته تا دیگر موارد مواجه هستیم که اعتقادات افراد را با طرح شبهات فراوان مورد هجمه قرار دادند که اگر نتوان خوب ایستادگی کرد یقیناً دچار آسیب خواهیم شد لذا باید ابزار‌ها را شناخت و استفاده درست از آن‌ها کرد و در اینجا نقش والدین بسیار اساسی است.

 
دستورهای تربیتی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
وی با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم صلوات الله علیه گفت: رسول اکرم می‌فرماید اول باید با بچه‌ها رفیق شد و اگر این رفاقت، خود را نشان دهد آنها به سمت انحراف نمی‌روند و دیگر اینکه به بچه‌ها باید رحم کرد یعنی جاهایی باید از اشتباهات فرزندان گذشت کرد و اغماض کرد چرا که اگر سریع واکنش نشان دهیم فرزند به جای دیگری پناه می‌برد و در این همین مورد است که برخی بزرگان می‌فرمایند: رئیس قافله را تغافلی باید. و نکته سوم اینکه اگر به بچه‌ها قولی داده شد باید به آن وفادار بود.
وی گفت: در نهایت این که اگر بخواهیم فرزندان صالحی داشته باشیم باید تربیت را از خودمان شروع کنیم چون به تعبیری کسی که میخواهد مصلح دیگران باشد خودش باید صالح باشد یا اگر می‌خواهد دیگران را تربیت کند اول از خودش باید شروع کند. اولین آیینه‌هایی که فرزندان در مقابل آنها خودشان را می‌بینند والدین هستند لذا هم خانواده و هم مسؤولین و محیط زندگی فرزندان، در رابطه با تربیت آن‌ها مؤثرند.

 

  • گروه خبری : چند رسانه ای,اخبار دانشکده
  • کد خبر : 6641
کلمات کلیدی
محمد جوکار
خبرنگار

محمد جوکار

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید